32 Đừng vì "người ta lúc nào cũng có thể chết, tiêu hết tiền sớm cho vui" mà không tiết kiệm, người 30 tuổi có khoảng 90% cơ hội sống đến 60 tuổi

Trước hết xem có thể sống đến bao nhiêu tuổi. Đài quan sát Y tế Toàn cầu của Tổ chức Y tế Thế giới đã tính bảng tuổi thọ năm 2023 cho Trung Quốc. Bảng tuổi thọ là bảng dựa trên tỷ lệ tử vong ở từng độ tuổi trong năm đó, suy ra một nhóm người có thể sống bao lâu. Theo bảng này, xác suất người 30 tuổi sống đến 60 tuổi là 92,0% (nam 89,2%, nữ 94,9%). Sống đến 65 tuổi là 87,4% (nam 83,0%, nữ 92,0%). Sống đến 80 tuổi là 55,6% (nam 45,8%, nữ 66,1%). Ba bộ số này được tính bằng cách lấy số người còn sống ở các độ tuổi tương ứng trong bảng chia cho nhau. Người sống đến 65 tuổi bình quân còn sống thêm được 17,5 năm. Kế tiếp xem mọi người tự ước tính ra sao. Một nghiên cứu trên The Journal of Finance năm 2019 làm bảng hỏi, mời người ta ước lượng mình sống được bao lâu. Kết quả là người trẻ đánh giá thấp xác suất mình sống tiếp, người già lại đánh giá cao. Bản nháp sớm của luận văn đưa ra một ví dụ: một nam giới 28 tuổi xác suất thực tế sống qua 5 năm là 99,4%, bản thân anh ta ước tính là 92,8%. Tác giả đưa tỷ lệ mọi người tự ước lượng vào một mô hình chuẩn "làm sao kiếm và tiêu tiền cả đời" để tính toán. So với tính theo tỷ lệ tử vong thực tế, người trẻ tiết kiệm ít hơn 26%, người nghỉ hưu tiêu tiền tiết kiệm chậm hơn 27%. Trong bảng hỏi ai dự đoán sống chết càng lệch, cách tiết kiệm tiền cũng càng sai lệch, sau khi trừ đi khẩu vị rủi ro, khả năng nhận thức và điều kiện gia đình thì kết quả vẫn vậy. Tác giả cho rằng một phần nguyên nhân là người ta đặt quá nặng những cái chết hiếm gặp, gây ấn tượng mạnh.